Levensbeschouwing

ALS JE ZOEKT VIND JE OOK ALTIJD
“Als je zoekt vind je ook altijd", zei de jongen tegen zijn hart. "Toen ik zocht naar mijn schat waren alle dagen schitterend, omdat ik wist dat ieder ogenblik deel uitmaakte van de droom die te vinden is. Terwijl ik mijn schat zocht, ontdekte ik dingen die ik nooit zou hebben gevonden als ik niet de moed had gehad dingen te doen die onmogelijk zijn voor herders.”

Dit is het begin van een verhaal over een herdersjongen en zijn zoektocht naar de schat in zijn hart. Het vak levensbeschouwing (LB) helpt jongeren op zoek te gaan naar de schat in hun hart. Op het Oelbert krijgen de leerlingen in ieder leerjaar het vak levensbeschouwing. Voortkomend uit een katholieke traditie, lesgevend in een voormalig seminarie, is LB geen godsdienstles en ook geen maatschappijleer. LB wil met jongeren op ontdekkingsreis naar waar zij in geloven, naar wat voor hen heilig is, uiteindelijk is het een zoektocht naar henzelf. Onderweg heb je daarbij wel bagage nodig en daarom leren we de kinderen een aantal vaardigheden en dragen we kennis over.

We letten daarbij op 6 belangrijke vaardigheden en werken stapsgewijs toe naar de eindkwalificatie die daarbij hoort:

  1. Zelfreflectie en Ontwikkeling: De leerling leert omgaan met levensvragen en ontwikkelt een eigen levensbeschouwing in relatie tot anderen
  2. Communicatie en dialoog: De leerling luistert naar de visies van anderen, reflecteert daarop, verwoordt en verantwoordt de eigen visie tegenover anderen
  3. Hermeneutiek: De leerling begrijpt visies op mens, wereld en God/het goddelijke in levensbeschouwelijke tradities en weet deze te waarderen
  4. Spiritualiteit: De leerling maakt kennis met eenvoudige vormen van meditatie/bezinning/gebed en reflecteert op zijn/haar ervaringen.
  5. Esthetiek: De leerling verkent uitingen van levensbeschouwingen in cultuur en kunst, waardeert deze en kan zich daarin uitdrukken.
  6. Ethisch gefundeerd waarderen en handelen: De leerling is zich bewust van morele gevoelens en dilemma’s en heeft zicht op eigen morele beginselen waaruit gehandeld wordt.

DE LESSEN
De hierboven geschetste vaardigheden komen in iedere jaarlaag aan de orde. Veelal wordt gewerkt aan de hand van projecten rondom een bepaald thema. In ieder jaar komen ongeveer 3 à 4 thema’s aan de orde, m.u.v. klas 6 waarin gewerkt wordt met één jaarthema. Voorbeelden van thema’s uit de afgelopen jaren zijn:

klas 1: Wat is Levenbeschouwing?/Wat is filosofie? - Wie ben ik? – Mandala-tekenen - Inleiding jodendom en christendom - scheppingsverhalen

klas 2: Omgaan met elkaar – seksualiteit en samenleving – Meditatie – Inleiding hindoeïsme en boeddhisme

klas 3: Geluk – Inleiding Islam – mode – jongeren en alcohol – jongeren en homoseksualiteit

klas 4: Inleiding ethiek – man/vrouw verhoudingen – geweld – reclame

klas 5: verdieping christendom – toegepaste ethiek – religie en kunst

klas 6: ik, wij en de Ander (cultuurfilosofie) – spiritualiteit – boeddhistische meditatie

WERKVORMEN
In de les wordt gewerkt met verschillende werkvormen. Hulpmiddel is de methode: 'Wegen naar wijsheid - een methode voor levensbeschouwing en filosofie voor het VWO'. Ook de manieren waarop getoetst wordt wisselen. Soms is het echt een leertoets (bijvoorbeeld over het jodendom) en soms is het een praktische individuele of groepsopdracht.

Enkele voorbeelden van recente opdrachten en activiteiten:

  • een poster maken met de titel ‘tien tips voor een gelukkig leven’ (klas 3)
  • een filmavond voor klas 6 met verwerkingsopdrachten (klas 6)
  • een groepswerkstuk over invloed van Oosterse filosofie/religie op het Westen (klas 2)
  • een essay over een religieus kunstwerk (klas 5)
  • het ontwerpen van mandala’s (klas 1)
  • een tweetal ‘lessen’ boeddhistische meditatie door een gastdocent (klas 6)
  • een onderzoek naar comazuipen: moeten jongeren wel of niet zelf opdraaien voor gemaakte medische kosten? (klas 3)
  • werkstuk over een ethisch dilemma (klas 4)
  • discussie in kleine groepjes over filosofische vragen (klas 1)
  • meditatie-oefeningen (klas 2)
  • gastles over homoseksualiteit door oud-Oelbertanen (klas 3)